रोलप्लेइंग व्हिडिओ गेम प्रकार आजपर्यंतच्या सर्वात लोकप्रिय प्रकारांपैकी एक आहे आणि त्याचे एक कारण माइनक्राफ्ट (Minecraft) आहे. हे गेम्स पारंपरिक रोलप्लेइंग बोर्ड गेम्समधून काही घटक घेतात. अशा गेम्समध्ये, खेळाडू एक किंवा अधिक पात्रांना नियंत्रित करतो आणि प्रत्येक पात्राकडे विशिष्ट गुणधर्म, क्षमता आणि कौशल्ये असतात.
पहिल्या रोलप्लेइंग गेम्सपैकी एक 'डन्जन्स अँड ड्रॅगन्स' (Dungeons & Dragons) (1974) आहे. या गेमचा रोलप्लेइंग गेम प्रकाराच्या विकासावर निःसंशयपणे मोठा प्रभाव होता कारण संगणक अस्तित्वात येण्यापूर्वीच या गेममध्ये बहुतेक मुख्य घटक उत्तम प्रकारे सादर केले गेले होते. यात एक काल्पनिक रोलप्लेइंग प्रणाली, गुंतागुंतीच्या कथा, जगाचे अन्वेषण (exploration) आणि यादृच्छिकतेसाठी (randomness) फासे (dice) वापरणारी लढाऊ प्रणाली (combat system) वापरली जाते.
रोलप्लेइंग गेम्सचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे गेम पात्राचा विकास. अनेक मोहिमांसह (quests) विचारपूर्वक तयार केलेली कथा खेळाडूंना अन्वेषण करत राहण्यासाठी अतिरिक्त कारणे देते. जग (world) देखील एक महत्त्वाचा भाग आहे. दृश्य काय आहे आणि खेळाडू कोणत्या वस्तूंशी संवाद साधू शकतो? त्यानंतर लढाऊ प्रणाली (combat system) येते, जी सहसा गेमप्लेचा सर्वात मनोरंजक भाग असते कारण तिथेच बहुतेक क्रिया (action) घडते. बऱ्याचदा, खेळाडू नवीन वस्तू जमा करू शकतात आणि त्या पात्राच्या रूपात खेळून त्यांच्या पात्रांची कौशल्ये वाढवू शकतात.
रोलप्लेइंग प्रकार इतका विकसित झाला आहे की त्याचे काही घटक अनेकदा इतर प्रकारांमध्ये आढळतात, उदा. स्ट्रॅटेजी गेम्स, शूटर आणि इतर, ज्यामुळे हे गेम्स अधिक वैविध्यपूर्ण आणि मनोरंजक बनतात. बहुतेक लोकप्रिय रोलप्लेइंग गेम्सची शैली काल्पनिक असते, जिथे तुम्ही जादू वापरू शकता आणि तलवारीने लढू शकता. तसेच, काही गेम्समध्ये मोठ्या जगातून प्रवास करण्याची आणि महाकाव्य युद्धांत (epic battles) भाग घेण्याची क्षमता असते. या प्रकारात सिम्युलेटर नावाचे गेम्स देखील समाविष्ट असू शकतात. हे असे गेम्स आहेत ज्यात खेळाडूला एका विशिष्ट जीवनस्थितीत ठेवले जाते आणि त्याला मनोरंजक पात्रांच्या दृष्टिकोनातून निर्णय घेता येतात.
